Giải mã bí ẩn đằng sau cụm từ “thế giới cho thuê”

11/01/2019 13:40

Hoàn toàn có thể tin rằng, trong một tương lai gần, chúng ta sẽ tiến tới một chế độ mà ở đó mọi người đều sở hữu những tài sản quý giá như kim cương, biệt thự, máy bay cá nhân, túi xách hàng hiệu. Chỉ có điều đó không phải là nhờ bởi các chế độ chính trị, đó là nhờ bởi internet và mô hình kinh doanh chia sẻ quyền sở hữu.

Có thể bạn không tin, nhưng chỉ trong chưa đầy 12 tiếng đêm qua đã có ít nhất trên 40.000 người sử dụng dịch vụ của một đơn vị để book phòng ngủ. Airbnb – tên của đơn vị cung cấp dịch vụ kết nối khách hàng với nhà cung cấp chỗ ở – hiện đang hoạt động và quản lý hơn 250.000 phòng tại hơn 30.000 thành phố trên khắp 192 quốc gia khác nhau.

Khách hàng có nhu cầu chỉ việc lựa chọn phòng và trả tiền qua mạng. Tuy nhiên, có một điểm khác biệt so với các hình thức book phòng qua mạng thường thấy là nhà cung cấp dịch vụ chỗ ăn ở không phải là các khách sạn. Thay vào đó, những nhà cung cấp dịch vụ chỗ ăn ở sẽ là những cá nhân hoàn toàn đơn lẻ.

Thống kê cho thấy mọi người đang đặc biệt quan tâm tới hình thức thuê mướn phòng kiểu này. Kể từ khi thành lập vào năm 2008 tới nay đã có trên 04 triệu người sử dụng dịch vụ của Airbnb – một công ty ở San Francisco. Đặc biệt, chỉ tính riêng trong năm 2012, số người sử dụng đã đạt mức 2,5 triệu người.   Những con số ấn tượng này chỉ để chứng minh một điều: nền kinh tế chia sẻ (sharing economy) đang lên ngôi – tất nhiên là với sự hỗ trợ của internet. Với nền kinh tế này, mọi thứ đều có thể chia sẻ – tất nhiên với một mức phí nào đó.   Bạn có thể chia sẻ mọi thứ từ máy bay cá nhân, ôtô, du thuyền tới túi hiệu. Hình bìa của tạp chí kinh tế nổi tiếng thế giới The Economist đã đúc rút lại xu hướng này trong một hình  ảnh đầy sức thuyết phục được sử dụng làm bìa với dòng chữ cũng thuyết phục không kém: “On the Internet, everything is for hire”. (“Trên mạng, mọi thứ đều là để cho thuê”.)

Bức ảnh được lựa chọn làm bìa của tạp chí The Economist có in hình một ngôi nhà được bao quanh bởi một bãi cỏ. Trên đó, người ta đăng giá cho thuê của từng sản phẩm. Giá cho thuê của máy cắt cỏ vào là $6 một giờ, tiền cho thuê túi Birkin là $100/bữa tiệc (quả là một giấc mơ với những cô nàng văn phòng.) Tiền thuê nhà kho gác mái là $300/năm. Tiền thuê phòng $38/đêm, thuê xe tải gia dụng chở đồ $9, thuê kèn saxophone $55/tháng. Thuê chó để đưa đi dạo $5/lần. Thuê xe đạp $18/ngày. Thuê ván lướt sóng $80/tuần. Thuê chỗ đỗ xe $20 ngày. Thuê xuồng cao tốc $300/ngày.

Bạn cho rằng hoàn toàn không có gì khác biệt giữa việc điều hành một khu trọ giá rẻ, sở hữu một dịch vụ chia sẻ hoặc tham gia vào mạng car pool (một mạng cho phép người lái chia xẻ chiếc xe với những hành khách di chuyển cùng một tuyến đường với mục đích giảm bớt chi phí). Nhưng công nghệ đã cho phép giảm bớt chi phí giao dịch, giúp việc chia sẻ các tài sản trở nên dễ dàng và rẻ hơn bao giờ. Và chính bởi vậy, việc này cũng đang diễn ra với mức độ lớn hơn bao giờ hết.

Nhưng đó vẫn chưa phải là tất cả những điều mà Internet có thể mang lại cho chúng ta. Cơ hội thực sự là việc có thêm nhiều dữ liệu về mọi người và những tài sản vật lý. Điều này cho phép các tài sản mang tính vật lý có thể được chia sẻ và sử dụng tối đa như một dịch vụ – điều mà từ trước tới nay chúng ta chỉ nghĩ tới đối với các tài sản mềm.

Trước Internet, việc thuê mướn một chiếc ván lướt sóng, một thiết bị nặng hoặc một không gian để đỗ xe tất nhiên vẫn là điều hoàn toàn có thể nhưng những rắc rối, khó khăn thường lớn hơn nhiều so với khoản chi phí có thể tiết kiệm. Hiện nay, với những website như Airbnb, RelayRides và SnapGoods đang cho phép những người chủ sở hữu các món đồ có thể dễ dàng tìm kiếm được những người muốn thuê mướn.

Những chiếc smartphone với sự hỗ trợ của hệ thống định vị GPS cho phép mọi người có thể thấy nơi gần nhất một chiếc xe có thể thuê đang đỗ. Mạng xã hội cung cấp cách để kiểm tra mọi người và xây dựng lòng tin. Hệ thống thanh toán qua mạng đảm nhiệm việc thanh toán.

Của tôi là của chúng ta, nếu anh trả tiền

Giống như những công ty kinh doanh ngang hàng như eBay cho phép bất kỳ ai đều có thể trở thành một nhà phân  phối bán lẻ, các trang web chia sẻ cho phép các cá nhân có thể trở thành những nhà cung cấp các dịch vụ bất chợt. Đó có thể là một tài xế taxi bất chợt, một công ty cho thuê xe bất chợt, một khách sạn boutique bất chợt khi bạn đi nghỉ còn ngôi nhà của bạn thì bỏ trống. Tất cả những gì bạn cần chỉ là việc lên mạng và download một ứng dụng.

Có thể thấy rõ rằng hình thức kinh doanh này đặc biệt hữu ích đối với những món đồ đắt đỏ để mua hoặc những món đồ được sở hữu bởi những người không tận dụng được hết giá trị sử dụng của một món đồ nào đó. Phòng ngủ và ôtô hiển nhiên là những món đồ được thuê mướn nhiều nhất. Nhưng tất nhiên, với hình thức này, bạn cũng có thể thuê nơi cắm trại ở Thuỵ Điển, thuê các cánh đồng ở Úc, máy giặt ở Pháp. Và không loại trừ khả năng thuê túi hiệu ở đâu đó.

Rachel Botsman, tác giả của một cuốn sách về chủ đề này, cho biết thị trường cho thuê đồng hạng hiện nay đang là một nền kinh tế trị giá $26 tỷ. Việc thuê mướn hiện cũng không còn chỉ dừng lại ở việc thuê một cái túi, hay du thuyền, hoặc máy bay nữa. Nó đang được nhân rộng và mở rộng ra với rất nhiều mô hình khác nhau. Trong số đó, thậm chí có cả việc đặt lên mái nhà bạn một tấm thu năng lượng mặt trời và bán ngược lượng điện năng thu được vào lưới điện.

Tuy nhiên, việc thuê mướn đồng hạng cũng không chỉ còn dừng lại ở những cá nhân: mạng đang cho phép các công ty khác nhau có thể thuê lại các diện tích văn phòng bị bỏ trống và máy móc rảnh rỗi. Mặc dù vậy, tựu trung, cốt lõi của nền kinh tế chia sẻ là việc mọi người có thể thuê mướn qua lại mọi thứ.

“Hợp tác tiêu dùng” là một điều rất tốt với rất nhiều lý do khác nhau. Những người chủ sở hữu có thể kiếm ra tiền từ những tài sản không được tận dụng hết giá trị sử dụng. Airbnb cho biết các chủ nhà ở San Francisco – những người cho thuê nhà – có thể kiếm được một khoản tiền khoảng $9.300/năm. Những người chủ cho thuê xe ôtô qua RelayRides có thể kiếm được khoảng $250/tháng. Một số người thậm chí có thể kiếm được một khoản tiền trên $1.000. Về phía những người thuê mướn, họ sẽ có thể trả thấp hơn mức phí mà trước đây  họ từng phải trả cho những nhà cung cấp dịch vụ cho thuê truyền thống. Tất nhiên, mức này càng rẻ hơn nhiều so với việc tự mua đồ.

Và điểm thú vị nhất là họ có thể tới gần với những giấc mơ của cuộc đời mình hơn bao giờ hết. Sở hữu một chiếc túi hiệu chỉ có thể là một giấc mơ với một người thu nhập thấp. Nhưng thuê chiếc túi đó trong vòng 1-2 tiếng với mức giá $100 thì là điều mà bất kỳ ai cũng có thể làm được. (Tất nhiên, chính những điều này đã giúp các công ty chia sẻ đang ăn nên làm ra trong suốt thời kỳ kinh tế suy thoái.)   Không thể phủ nhận hình thức sử dụng này cũng đang làm lợi cho môi trường: thuê một chiếc xe chỉ khi bạn cần thay vì trực tiếp mua nó đồng nghĩa với việc sẽ cần ít xe hơn và các tài nguyên để làm sản xuất xe cũng ít tiêu tốn hơn. Với những người quảng giao, việc gặp gỡ những người mới với việc ở trong nhà của họ là một điều thực sự thú vị. Không thể phủ nhận rằng một số người sẽ rất e ngại việc cho người khác vào ở trong nhà mình hoặc sử dụng các tài sản của mình vì lý do an toàn. Và ngược lại ngay cả một số người sử dụng các tài sản cũng có thể có những suy nghĩ tương tự.

Nhưng những người điều hành các website chia sẻ luôn đảm bảo việc kiểm tra kỹ lưỡng thông tin của cả hai phía. Bên cạnh đó, các bài review và đánh giá sẽ được viết bởi cả hai bên để có thể dễ dàng phát hiện ra những tài xế lái ẩu hoặc những kẻ thường xuyên làm hỏng đồ hoặc các chuyên gia ăn cắp vặt. Sử dụng Facebook và các mạng xã hội khác, những người tham gia mạng chia sẻ có thể kiểm tra chéo, thậm chí là kiểm tra chéo và xác nhận cả bạn bè, người thân quen của nhau để từ đó quyết định sử dụng hoặc cung cấp dịch vụ hay không. Tất nhiên, không thể phủ nhận việc một căn hộ của một người sử dụng dịch vụ Airbnb đã tan hoang chỉ sau một đêm trong năm 2011. Tuy nhiên, so với những gì mà dịch vụ này đã làm được, đây chỉ là một tai nạn hi hữu.

Chia sẻ trong tương lai

Nền kinh tế chia sẻ có một chút gì đó giống với việc mua sắm trực tuyến, hiện tượng đã bắt đầu ở Mỹ cách đây 15 năm. Ban đầu, mọi người đều lo lắng về độ an toàn. Nhưng sau khi mua được một món gì đó từ một nhà phân phối có uy tín, chẳng hạn như Amazon, mọi người sẽ cảm thấy an toàn và bắt đầu mua sắm ở các địa chỉ trên mạng. Tương tự, việc sử dụng thành công dịch vụ của Airbnb hoặc một công ty cho thuê xe sẽ khuyến khích mọi người thử dùng dịch vụ của các đơn vị khác với các loại hình khác.

Kế tiếp, hãy nói tới eBay. Bắt đầu chỉ là một khu chợ trên mạng mà ở đó mỗi người đều có thể trở thành một người bán nhưng hiện nay, khu chợ này gồm rất nhiều các chuyên gia bán và phân phối hàng. (Đáng nói là rất nhiều trong số này đã bắt đầu chỉ là những người sử dụng mạng eBay thông thường.) Chúng ta hoàn toàn có thể tin rằng điều tương tự sẽ diễn ra với nền kinh tế chia sẻ, một nền kinh tế đang mang lại những cơ hội mới cho các doanh nghiệp trẻ. Một số người thậm chí hiện nay đã mua ôtô với mục đích duy nhất chỉ là để cho thuê.

Thậm chí ngay cả các ông lớn cũng đang bắt đầu quan tâm tới việc này. Avis, một công ty chuyên về cho thuê xe cũng có cổ phần trong một công ty chuyên về dịch vụ chia sẻ quyền sử dụng xe. Thậm chí, GM và Daimler, 02 công ty sản xuất xe cũng đang tham gia vào thị trường này. Tin rằng, trong tương lai, các công ty sản xuất xe sẽ phát triển các mẫu xe hybrid để phục vụ cho nhu cầu này. Trong quá khứ, những cách làm mới theo hướng ứng dụng mạng chưa hoàn toàn thay thế những cách cũ. Tuy nhiên, không thể phủ nhận những cách mới đang thay đổi những cách cũ. Giống hệt như việc mua sắm qua mạng đã ép Walmart và Tesco phải thay đổi để thích nghi, chia sẻ qua mạng cũng sẽ làm thay đổi toàn bộ các ngành vận tải, du lịch, cho thuê các trang thiết bị…

Điều đáng ngại duy nhất là những vấn đề về pháp lý và tài chính. Lấy ví dụ, liệu những người cho thuê phòng có phải trả thuế thuê khách sạn? Ở Amsterdam, các quan chức chính phủ đang liệt kê các khách sạn không đăng ký giấy phép. Ở một vài thành phố của Mỹ, thuế taxi đã được áp cho các cá nhân cho thuê xe theo hình thức chia sẻ.

Việc đóng thuế này rõ ràng là điều nên và buộc phải làm nếu không toàn bộ các ngành công nghiệp sẽ lụn bại, thậm chí chính phủ sẽ không còn có thể hoạt động do tê liệt vì thiếu ngân sách. Tuy nhiên, theo một hướng khác, các đại gia của các lĩnh vực cũng đang không ngừng tìm cách phá vỡ tính cạnh tranh của các doanh nghiệp mới đang hoạt động theo hình thức này khi vận động chính phủ đưa ra những mức thuế tương tự với họ cho doanh nghiệp nhỏ. Để đơn giản hơn, hãy nghĩ tới việc bạn đang ở trong một phòng kiểu Dormitory ở Phố Tàu của Singapore nhưng phải chịu một mức thuế như mức thuế được áp dụng cho việc ở trong một phòng ở khách sạn Saint Regis ở đường Orchard Road. Liệu như vậy có là công bằng?

Bài viết liên quan

39 mạng người: Cái giá của một thế hệ tư duy lỗi và nền giáo dục yếu kém

28 Tháng Mười, 2019

Ngày hôm nay, rất nhiều người bạn của tôi đăng những bài viết, những chia sẻ về 39 con người đã về với Chúa trong một chiếc xe container vượt..

PANDORA Valentine 2019: Tình yêu nào cũng xứng đáng được tôn vinh

18 Tháng Một, 2019

Ra đời từ năm 1982, đến nay PANDORA đã trở thành thương hiệu thời trang nổi tiếng hàng đầu thế giới nhờ những sản phẩm trang sức tinh xảo và..

Caméllia Privé: Chanel và nghệ thuật chế tác đồng hồ trang sức

23 Tháng Một, 2019

Tại Baselworld 2014, Chanel đã khiến cả thế giới đồng hồ phải có một cái nhìn khác về mình khi giới thiệu những tuyệt phẩm đồng hồ cao cấp thuộc..

Khi phụ nữ muốn dùng đồng hồ

19 Tháng Một, 2019

Phụ nữ đang chứng minh sự tinh tế của mình khi đòi hỏi những nhà chế tác đồng hồ Thuỵ Sỹ đưa ra những mẫu đồng hồ phù hợp với..

Phụ nữ sinh ra là để đầu tư

15 Tháng Một, 2019

Đàn ông luôn tự hào là những người kiếm tiền chính của gia đình nhưng thực tế phụ nữ mới là những nhà đầu tư bẩm sinh. Đọc bài viết..

Thánh địa hành hương của những tín đồ thời trang

14 Tháng Một, 2019

Thời trang đang có sức mạnh thay đổi thế giới, và không ngoa khi nói, một phần không nhỏ của khối sức mạnh này tập trung ở một vài khu..